Imponderabilia t.3
Wpisany przez Rafał Kuzak
Rocznicowy 2010 rok upłynął pod znakiem wysypu prac poświęconych wojnie polsko-bolszewickiej. Jednak i ostatnie miesiące przyniosły publikacje, które powinny zagościć na półce zainteresowanych wydarzeniami sprzed 91. lat. Bez wątpienia jedną z ciekawszych jest, opublikowana przez wydawnictwo Zysk i S-ka, praca Janusza Osicy i Andrzeja Sowy „Bitwa Warszawska 1920. Rok niezwykły, rok zwyczajny”
Już na pierwszy rzut oka recenzowany tom robi bardzo pozytywne wrażenie. Książkę wydano na dobrej jakości, lekko kremowym papierze, punktacja czcionki jest przyjazna dla oka, a szczycie stron i twarda, estetyczna oprawa gwarantują jej długi żywot. Jednak czy wartość merytoryczna stoi na podobnym poziomie? Przekonajmy się…
Potencjalny czytelnik na czwartej stronie okładki jest zapewniany iż:
Janusz Osica i Andrzej Sowa podjęli się stworzenia swoistego reportażu prezentującego fragment "historii żywej" roku 1920. Powstała książka „Bitwa Warszawska 1920. Rok niezwykły, rok zwyczajny” opisująca każdy dzień tego szczególnego okresu w dziejach Polski. Wzbogacają ją wycinki prasowe, mówiące zarówno o życiu codziennym, jak i komentujące wydarzenia polityczne. Kalendarium uzupełnione jest komentarzami popularyzatora historii, doktora Janusza Osicy, który ocenia przebieg tamtych wydarzeń ze współczesnej perspektywy.
Czy Autorom udało się osiągnąć zamierzony cel? Moim zdaniem zdecydowanie tak. Mamy bowiem do czynienia z książką niezwykle ciekawą i zarazem wartościową pod względem merytorycznym. Co więcej, jest to publikacja która powinna przypaść do gustu zarówno tym którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z wojną polsko-bolszewicką, jak i bardziej obeznanym z tą tematyką czytelnikom. Dzieje się tak z kilku powodów.
Po pierwsze, pp. Janusz Osica i Andrzej Sowa wykorzystali przy tworzeniu „Bitwy Warszawskiej 1920…” aż osiemnaście tytułów prasowych, dodatkowo sięgnęli do licznych prac wydanych drukiem (pamiętniki, wspomnienia, opracowania). W efekcie na wydarzenia roku 1920 r. możemy spojrzeć z wielu perspektyw – cywili, polityków, żołnierzy, Polaków ale także obcokrajowców. Trzeba przy tym podkreślić, iż w recenzowanej pracy spotkamy się z naprawdę szerokim wachlarzem postaw ideowych i światopoglądowych prezentowanych w wykorzystywanych materiałach: od komunistów po endecję.
Kolejnym atutem są niezwykle ciekawe i wartościowe komentarze dra Osicy, które cechujące dystans oraz niejednokrotnie spora doza humoru, co tylko uprzyjemnia lekturę. Przyznam, że z niecierpliwością czekałem na kolejne uwagi Autora, bowiem bez zbytniej przesady, można stwierdzić, iż są one doskonałym przykładem na to, jak w przystępny sposób wyjaśniać meandry wojny polsko-bolszewickiej.
Czytelnik zapewne doceni także obszerną bibliografię, która może stać się podstawą do dalszego zgłębiania tematyki opisywanej w książce. Wydawca zaopatrzył również publikację w bardzo przydatny indeks osób. Niestety do pełni szczęścia zabrakło indeksu nazw geograficznych i administracyjnych. Wszelako, jak powszechnie wiadomo, nie można mieć wszystkiego.
A skoro już o tym mowa, to czy książka ma jakieś wady? Ja osobiście nie wzgardziłbym jakimiś ilustracjami, które zawsze stanowią ciekawe uzupełnienie tekstu, aczkolwiek z uwagi na charakter recenzowanej pracy ich nieobecność nie jest specjalnie uciążliwa. W czasie lektury zauważyłem również kilka drobnych błędów oraz literówek, jednakże nie mają one właściwie większego wpływu na wartość merytoryczną pracy. No może poza jedną poważniejszą wpadką ze strony 405, gdzie dr Osica stwierdza, iż 14 listopada 1920 r. buławę marszałkowską Józefowi Piłsudskiemu przekazał szeregowy Jan Wąsik, gdy tymczasem był to kapral Jan Żywek.
Podsumowując, „Bitwa Warszawska 1920. Rok niezwykły, rok zwyczajny” jest książką, która powinna zagościć na półce każdego kto interesuje się wojną polsko-bolszewicką. Dzięki szerokiemu spektrum wykorzystanych źródeł prasowych i drukowanych, pokazuje ona czytelnikowi rok 1920 z wielu perspektyw, jednocześnie zachęcając do dalszego poznawania losów wojny, która zadecydowała o być albo nie być dopiero co Odrodzonej Polski.
Rafał Kuzak
Ocena recenzenta:
Temat i treść : 9/10
Język, styl, kompozycja tekstu : 9/10
Forma wydawnicza : 8/10
Informacje o publikacji:
Tytuł: Bitwa Warszawska 1920. Rok niezwykły, rok zwyczajny
Autor: Janusz Osica, Andrzej Sowa
Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Oprawa: twarda
Data ukazania się: 16.08.2011
ISBN: 978-83-7506-791-0
Stron: 484
Wymiary: 165x220
Żadna inna postać świata polityki polskiej XX wieku nie doczekała się tylu poświęconych sobie książek jak Józef Piłsudski. Mimo upływu lat od śmierci Komendanta nie ubywa chętnych chcących zmierzyć się z Jego biografią bądź też jej częścią. Ostatnie lata przyniosły chociażby zmienione (poprawione?) wydanie książki Andrzeja Garlickiego, książkę Janusza Ciska „Józef Piłsudski w Krakowie”, poprawione wydanie pozycji Andrzeja Chwalby „Józef Piłsudski historyk wojskowości” czy Józefa Szaniawskiego „Józef Piłsudski w obronie Polski i Europy”. Niewielkiej objętości książeczkę wydało wydawnictwo Buchmann. Kolejną osobą, która postanowiła napisać książkę p Józefie Piłsudskim jest Stanisław Koper. Autor ten, z wykształcenia podobno historyk, ma niezwykle szerokie spektrum zainteresowań. Chodzi oczywiście o rozpiętość czasową. Wydaje się równie łatwo poruszać w czasach starożytnego Rzymu jak i dwudziestolecia międzywojennego. Jeśli jednak chodzi o przekrój danej epoki to ogranicza się raczej do afer, skandali, życia erotycznego, jak byśmy to dziś określili, celebrytów. Również ten wątek jest mocno eksponowany w recenzowanej pozycji. Liczba wydanych przez niego ostatnio książek bliska jest osiągnięciom Lecha Wyszczelskiego. Jak to sie osiągą? Odpowiedź znajda Państwo poniżej.
Po raz drugi w Lodzi odbyła się konferencja "Kostiuchnówka - tam rodziła się Niepodległość". W jej ramach odbyła się prezentacja i promocja książki prof. Przemysława Waingertnera "Kostiuchnówka 1916. Największa polska bitwa I wojny światowej".
Marszałek Józef Piłsudski doczekał się już niezliczonej liczby artykułów, książek i albumów poświęconych swojej osobie. Ostatnio na półkach księgarń pojawia się kolejna ciekawa propozycja dla zainteresowanych życiem Tego wybitnego człowieka. Mowa oczywiście o albumie „Piłsudski. Burzliwe życie w niespokojnych czasach”, który opublikowało Wydawnictwo Carta Blanca.
Nazwisko Romualda Romańskiego niewiele mówi osobom interesującym się historią dwudziestolecia międzywojennego czy postaciami owego okresu. Natomiast gdyby o tego autora zapytać miłośników historii Polski z okresu opisywanego przez Henryka Sienkiewicza w „Trylogii” usłyszeć by można wiele pochlebnych słów. Szkoda, że tak znane wydawnictwo jak „Bellona”, nie zastanowiło się czy warto wydawać kolejną pozycję o generale dywizji Bolesławie Wianiawa-Długoszowskim autorstwa doktora historii specjalizującego się w siedemnastowiecznej historii Polski. Odnalezienie wspólnych cech łączących sienkiewiczowskiego Kmicica z „bożyszczem Polek” to zbyt mało na dobrą książkę o tym drugim. Książka niezbyt dużego formatu (nieomalże pocket book), o niewielkiej objętości (206 stron) wyszła w nieformalnej serii poświęconej latom 1918-1939, której dotychczasowymi pozycjami były te napisane przez Stanisława Kopera. Łączy je wspólna szata graficzna okładek i popularna treść nie siląca się nawet o pozory naukowości.
