2 sierpnia 1914 roku Wiedeń pozwolił Piłsudskiemu na przekroczenie przez oddziały strzeleckie granicy zaboru rosyjskiego. Jeszcze przed wybuchem wojny, Piłsudski sprowadził do Krakowa 6 tysięcy strzelców, którzy zamieszkali w barakach w Oleandrach. Stamtąd 6 sierpnia 1914 roku – w 50. rocznicę stracenia Romualda Traugutta – wyruszyła pierwsza kompania kadrowa dowodzona przez Tadeusza Kasprzyckiego.
W końcu czerwca 1914 roku odbył się we Lwowie zjazd oficerski Związków Strzeleckich oraz Rady Głównej Związku Walki Czynnej. W czasie obrad dotarła do uczestników informacja o zabójstwie austriackiego następcy tronu arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. Jego zabójstwo było dużą stratą, gdyż angażował się on osobiście we wspieranie polskiej irredenty przeciwko Rosji.
W czasie odwrotu wojsk niemieckich i austriackich spod Warszawy i Dęblina oddziały Piłsudskiego po ciężkich bojach pod Laskami, Trupieniem i Anielinem wykonały ryzykowny manewr z Wolbromia, przechodząc na tyłach wojsk rosyjskich pod Ulinę Małą, na Kraków (9-11 listopada 1914 roku). Po krótkim odpoczynku, oddział Piłsudskiego, mianowanego 15 listopada brygadierem, przerzucony na Podhale stoczył krwawe walki pod Limanową i Marcinkowicami.
Z Ożarowem i 5. Pułkiem związana pozostała także pewna ciekawostka. Otóż właśnie tutaj nadano mu przydomek „Zuchowatych”, który na trwale wrósł w historię oddziału . Major Berbecki wspominał: „Zasłużyliśmy na uznanie Piłsudskiego. Po jednym z bojów powiedział :- Wiecie chłopcy, już przestałem odróżniać pierwszy pułk od piątego i zacząłem kochać was jednakowo. Macie teraz nazwę: piąty pułk Zuchowatych Berbeckiego”.
„Żołnierze! Spotkał was ten zaszczyt niezmierny, że pierwsi pójdziecie do Królestwa i przestąpicie granicę rosyjskiego zaboru, jako czołowa kolumna wojska polskiego, idącego walczyć za oswobodzenie Ojczyzny". Dnia 6 sierpnia 1914 r. o godzinie 3,30 rano, — na kilka godzin przed wypowiedzeniem wojny przez Austrję Rosji — wyruszyła pierwsza kadrowa kompanja Strzelców polskich. Szła, ażeby „czynem orężnym budzić Polskę do Zmartwychwstania".
Sentymentalna opowieść filmowa o czynie niepodległościowym Legionów Polskich.
Legion Wschodni i Legion Zachodni, połączone jesienią
1914 roku pod nazwą Legiony Polskie. W grudniu powołano I Brygadę, w
maju 1915 roku powołano w Kołomyi II Brygadę, zwaną Karpacką lub
Żelazną, w tymże miesiącu powołano III Brygadę. Łącznie w Legionach
było ok. 30. tysięcy żołnierzy. Większość stanowiła młodzież.