Kultura i sztuka

Ktoś może zapytać o zasadność przypominania na progu dwudziestego pierwszego stulecia dawnych pieśni legionowych. Czy młode pokolenia czasu Wspólnej Europy, Europy bez granic, zechcą wracać do tych niby zamierzchłych wydarzeń? Zadawać takie pytania warto. ... Studiujmy tedy nowszą historię narodu polskiego, śpiewajmy pieśni patriotyczne. Dobrze duchowo zakorzenieni w naszej historii, będziemy mogli czuć się pewniej w politycznym i kulturowym pejzażu współczesnej Europy…

Tłum śmieje się. Czy rozumiecie straszny sadyzm, upajające, demiurgiczne okrucieństwo tego śmiechu? Bo przecież płakać nam, moje panie, trzeba nad losem własnym na widok tej nędzy materii, gwałconej materii, na której dopuszczono się strasznego bezprawia. Stąd płynie, moje panie, straszny smutek wszystkich błazeńskich golemów, wszystkich pałub, zadumanych tragicznie nad śmiesznym swym grymasem. - Bruno Schulz, Sklepy cynamonowe, Traktat o manekinach.

Kiedy w Królestwie Polskim trwała rewolucja 1905 roku, krakowska cyganeria bawiła się w „Cukierni Lwowskiej”, należącej do Jana Michalika. To właśnie tu zrodził się pomysł stworzenia pierwszego polskiego kabaretu. Hasło rzucił dramatopisarz Jan August Kisielewski, który właśnie wrócił z Paryża. Potrzebna była jeszcze nazwa. Narada trwała do ósmej rano. Gdy jej zmęczeni uczestnicy wyszli wreszcie na Rynek, by zaczerpnąć świeżego powietrza, zobaczyli chłopca niosącego pęk dziecinnych baloników. – Ot, mamy nazwę: „Zielony Balonik”! – wykrzyknął któryś.

... Od tego momentu rozpoczyna się „kariera” marsza. Grano go w czasie walk pod Nowym Korczynem, Laskami, na przedmieściach Wolbromia, przed marszem na Ulinę, rozbrzmiewał przy wkraczaniu do Nowego Sącza i pod Łowczówkiem. Niestety podczas tej ostatniej utrwalił się przesąd, iż jej melodia grana przed bitwą, wróży krwawą walkę i wiele ofiar.